Zašto su vojvođanske kuće imale dva ulaza

Objavljeno 4. novembra 2026.

U Vojvodini su neke tradicionalne kuće bile organizovane kao dve stambene celine pod jednim krovom. U njima su često živele porodice braće koji su ostajali na istom imanju i nakon ženidbe, ali su imali zaseban prostor za stanovanje.

Takav raspored postojao je, između ostalog, kod prekih, odnosno švapskih kuća, čiji se razvijeni oblik naročito proširio početkom 20. veka. Svaka celina imala je svoje prostorije, dok su dvorište i tavan mogli biti zajednički. Široka ajnfort kapija, kroz koju su prolazila zaprežna kola, ponekad je razdvajala dva dela kuće.

Položaj ulaza pratio je potrebe ukućana. Simetrična podela odgovarala je domaćinstvu dvojice braće, dok je kod kuća sa nejednakim delovima manji prostor mogao biti namenjen sinu koji se osamostaljuje, ali ostaje na roditeljskom imanju.

Dugačak i uzak oblik kuća bio je povezan s izduženim parcelama: objekat se pružao duž placa, a užim pročeljem izlazio na ulicu. Tako je ostajalo mesta za dvorište, štale i druge pomoćne zgrade. Duž dvorišne strane kuće često se pružao natkriveni trem, koji je povezivao prostorije i služio za boravak.

U pojedinim starim objektima takva podela u novembru 2026. može da olakša uređenje zasebnog stana za članove porodice ili prostor za izdavanje. Adaptacija može omogućiti savremenu upotrebu kuće uz očuvanje njenih prepoznatljivih elemenata.